Salı, Ağustos 16, 2022

Gebelikte Kan Uyuşmazlığı

İnsanlarda görülen kan grupları 4 ana guruptur; A, B,AB ve O grubu. Kan hücrelerinin üzerindeki antijenlere göre kan grupları belirlenmektedir. Antijenler kan hücre yüzeylerinde yer alan proteinler olup bağışıklık sisteminde cevaba yol açmaktadır. Rh faktörü kırmızı kan hücresinin  (eritrosit) yüzeyinde yer alan bir protein tipidir.

Rh faktör  bir  çok insanda mevcut olup  bu duruma  Rh (+)-pozitif denilmektedir. Rh faktör taşımayan kişiler  Rh (-) negatif’tirler.

Rh (-) yada (+) olduğumu nasıl öğrenebilirim?

Gebelik öncesi dönemde veya  erken gebelikte kan grubu tayini yapılarak kan uyuşmazlığı olup olmadığını  öğrenmek mümkündür. Rh antijen yokluğu  Rh ( – ) olarak adlandırılır. Eğer anne Rh  (-) ve baba Rh (+)  ise Rh uygunsuzluğu yani gebelikte kan uyuşmazlığı  mevcuttur. Bu durumda anne karnındaki bebeğin Rh (+)  ya da Rh (-) olması mümkündür. Problem bebeğin baba gibi Rh (+) olması , annenin Rh (-) olmasıdır. Bu koşulda tedbir alınmaz ise  yani Rheogam (Anti D) adı verilen özel immunglobulin yapılmazsa sonraki gebeliklerde ciddi sorunlar oluşur.

Rh (-) negatif annede bebek Rh (+) pozitif ise ne meydana gelir?

Kan uyuşmazlığı durumunda yani Rh uygunsuzluğunda  ilk gebelikte  sorun oluşmaz. Ancak Rh (-) negatif anne, Rh (+) pozitif bebeğe gebe ise ,bebeğin kanında küçük bir kısmın anne dolaşımına karışması anne vücudunda  Rh (+) kana karşı antikor gelişimine sebep olur.

Bu koşulda anne duyarlılaşır ve sonraki gebelikte oluşan  bu antikorlar plasenta yoluyla  bebeğe geçerek zarar verirler, bebeğin kan hücreleri yıkılır , kansızlık (anemi) gelişir, hemolitik anemi meydana  çıkar. Hemolitik anemi sonuçları ciddi hasarlar oluşturur. Beyin dokusu zarar görür, hatta anne karnında bebek ölümü görülür.

Doğum dışında da bebeğin Rh uygunsuzluğundan etkilenmesi mümkün mü?

Doğum dışında  da Rh (-) annenin sensitize (duyarlı ) hale gelmesi ve az miktardaki Rh (+) bebek kanının gebeliğin herhangi bir döneminde anne  kan dolaşımına geçmesiyle meydana gelebilir. Aşağıdaki durumlarda bu oluşabilir ve bebeğin kan gurubu bilinmeyeceği için doktorun önerisi ile koruyucu Rhogam (Anti-D) yapılmalıdır ;

Düşük

Kürtaj

Dış gebelik

Amniosentez

Koryon villus örneklemesi

Kordosentez.

Kan uyuşmazlığı nda Rheogam (anti–D ,Rh immunglobulin ) ne zaman  ve nasıl kullanılmalıdır?

Rh (-) anneye 28’inci gebelik haftasında gebeliğin kalan kısmında kanama ihtimaline karşı koruyucu Rheogam uygulanmalıdır.

Rh (-) anneden dünyaya Rh (+) bebek dünyaya geldiğinde  doğumdan sonraki ilk 72 saatte antikor gelişimini önlemek amacıyla rheogam uygulanmalıdır.

Rh (-) anneden dünyaya gelen her Rh (+) bebekte rheogam’ın tekrar dozları gerekmektedir.(ilk 72 saatte)

Gebeliğin herhangi bir safhasında düşük ,kürtaj, dış gebelik, amniosentez, kordosentez sonrası 72 saatte rheogam yapılmalıdır.

Kan uyuşmazlığında Rh antikoru gelişip bebek etkilenirse ne yapılabilir mi?

Bu duruma immunize Rh  denilir. Gebeliğin sağlıklı devam edebilmesi için perinatologlar tarafından anne karnında iken belli aralıklarla kan değişimi yapılması gerekmektedir. Bu koşulda reogamın tedavi edici etkisi yoktur.

Rh Uygunsuzluğu, kan uyuşmazlığı hakkında özetle;

Anne adayı Rh (+) ise babanın kan grubunun önemi yoktur. Uyuşmazlık olmaz.

Uyuşmazlığın tek şartı (anne ve baba kan grubu ne olursa olsun) Anne Rh ( -) , Baba Rh (+) olmalıdır.

Rh uyuşmazlığı olan anneye gebeliğin 28’inci haftasında ve doğumdan sonra bebek kan grubuna bakılarak (bebek Rh +  olmalıdır) ilk 72 saat içinde Rheogam yapılmalıdır.

Düşük, kürtaj, amniosentez, kordosentez gibi müdahalelerden sonra uyuşmazlığı olan anneye 72 saat içinde Reogam yapılmalıdır.

Gebelik ve müdahaleler sonrası koruyucu rheogamlar düzenli şekilde yapıldığı sürece bebekleriniz risk altında DEĞİLDİR.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz